-
Ka 3500. eta 2000. urteen artean, Behe Mesopotamiako Sumer eskualdean, nekazarien kultura garrantzitsu bat garatu zen eta zenbait hiri...
-
Behe Mesopotamia
-Nekazarien kultura garrantzitsu bat garatu zen.
-Zenbat hiri han di sortu > estatu independiente gisa eratu.
-Ur, Uruk, Eridu edo Lagash.
- Errege bat hiri bakoitzean. Botere politikoa, militarra, erlijiisioa.
-Jaureguian bizi.
-Tenplúa zigurata. Jainko edo jainkosak.
-Funtzionarioek: erresuma administratu, salerosketak kontrolatu uztak gain
-Apaizek
-Armada -
IDAZKERA KUNEIFORMEA-
Silabak.
-2 000 zeinu inguru zituzten.
-Puntzoia erabili.
-Buztinezko oholtxo umel batean > eguzkitan lehortu. -
Mesopotamiako hirietan, Ka 3300. urtearen inguruan hasi ziren idazten, eta Egipton, aurreraxeago, Ka 3150. urtearen inguruan. mesopotámica idazkera kuneiformea erabiltzen zuten; Egipton, berriz, idazkera hieroglifikoa.Lehen idazkiak oharrak izaten ziren.
-
IDAZKERA HIEROGLIFIKOA
- Soinuak, hitzak eta ideiak irudien edo piktogramen bidez.
-Testu ofizialetan eta erlijio-testuetan.
-Harri gainean edo hormetan zizelkatzen eta margotzen zuten.
-Sinplifikatuago > papiro ehun edo zur gainean > idazkeraidazkera hieratikoa. -
Egipto ibai handi batek zeharkatzen duen basamortu handi bat da. Ibai hori Nilo ibaia da, eta Tanganyika aintzirako lurralde euritsuetan
-
Kreta uhartean sortu zen. Uharte hartan, jauregi eder ugariko hiri bat gailendu zen, batik bat: Knosos.
-
Idazkera kuneiformea mesopotámico garatu zen. Silaba baten balio fonetikoa zuten zeinuetan oinarritzen zen. 2 000 zeinu inguru zituzten
-
Egiptoarrek sortu zuten idazkera hieroglifikoa. Idazkera horretan, soinuak, hitzak eta ideiak irudien edo piktogramen bidez adierazten
-
Hammurabi Babiloniako errege izan zen garaian (Ka 1750), ezagutzen den lehen lege-kodea egin zen. Gizon batek: Beste gizon bati.
-
Peloponeson. Akeoek.
-
-
-
-Zenbait hiriren elkartea
Persiarrek berriro eraso egin ziezaieketela eta, badaezpada ere militarki antolatzeko sortu zuten:
-Atenas buru zuela.
-Polis bakoitzak ontziak eta dirua jarri
-Atenas zergak biltzeaz arduratzen zen, eta Delos uhartean gordetzen zituen Delosko altxorra. -
-Esparta ez adoz Atenasen hegemoniarekin>Peloponesoko Liga sortu.
- Atenas erabat suntsituta geratu zen, eta haren aliatuak ere bai.
-Hiri asko tiranoen eskutan erori ziren. -
-Filipo Mazedoniakoa erregearen semea.
-Aristoteles filosofoa irakasle, Homeroren lanak mirestu>heroi izan nahi
-Aita hiltzean, Hetade gehiena konkistatua (monarkia): armada boteretsua.
-Dario III.a persiar erregearen kontra: kanpaina militarra.
-33 urteekin hil. -
-
Alexandrok Persiako inperioa inbaditu eta hango hiri handiak konkistatu zituen (Susa eta Persepolis). Gaugamelako Guduan, behin betiko garaitu zuen Dario (Ka 331).