-
armamentuen lehia erraldoia gertatu zen.
-
-
Aliantzaren askordioa zinatu zuten Alemania, Austria-Hungaria eta Italia
-
-
Frantzia eta Erresuma Batuaren arteko aliantza
-
Otomandar Inperioaren desintegrazioa XIX. mendean sortutako estatu berrien aldarrikapen nazionalistekin batera gertatu zen. Nazionalismoa izaera etniko, erlijioso eta kulturaleko arazoekin nahastu zen.
-
Aliantza sinatu zuten Frantzia, Errusia eta Erresuma Batua
-
Serbiar nazionalistek (eslaviarrak) Bosnia anexionatu nahi zuten
Serbia Handia
eraikitzeko. Horren ondorioz, frustazio eta gorroto
sentimendua handitu ziren
Austria-Hungariaren kontra. -
Bulgariaren eta Serbiaren arteko gerra gertatu zen eta Serbiak, garaile izan zenez, mugak hedatu zituen, eta Errusiak areagotu egin zuen Balkanen gaineko eragina.
-
Alemaniako ontzidiak Erresuma Batua blokeatu zuten ez produktu amerikarrez, ez bere imperio kolonalieko produztuez hornitzeko.
-
Alemaniako Estatu Nagusiak Schlieffen plana bideratu zuen. Plan honen arabera bi agertokitan aurreikusten zuen ekintza militarraren garapena:
-Mendebaldeko frontean: Frantziari eraso egitea Belgikan eta
Luxenburgon barna.
-Ekialdeko frontean: Errusiaren kontra defentsako posizioari eustea,
Frantziaren aurkako erasoan konzentratzeko. -
Austriako Frantzisko Fernando artxidukearen heriotza
-
-
Ezustean harrapatu zituzten frantzesak, Alsaziaren eta Lorrenaren mugan baitzeuzkaten tropa gehienak. Belgika okupatu ostean, alemaniarrek sartu ziren Frantziaren lurraldean eta Paristik hurbil geratu ziren.
-
alemanierrek hasi ziren gas itogarriak erabiltzen (mostaza-gasa) eta gas maskarak erabiltzen zituzten gasaren kontra babesteko.
-
Itsaspeko alemaniarrek Lusitania britaniar trasatlantikoa urperatu zuten 1915eko maiatzan eta 118 hiritar estatubatuar hil ziren. Estatu Batuek gerran sartzeko mehatxua egin zuten.
-
-
aliatuen kontraerasoa Somme ibaian. Britainarrek lehenengo aldiz tankeak erabili zituzten.
-
gerrako itsasoko gatazkarik handiena. Itsaso baltikoan. Britainia Handia eta Alemania borrokatu ziren.
-
alemanierrek bideratu zituzten
erasoak baina frantsesek (Petain jeneralaren gidaritzapean) erresistentzia oso
gogorra erakutsi zieten eta frontea mantendu zuten (milioi erditik gora hildako). -
-
Alemaniar Estatu Nagusiak Hindenburg Lerroa eraikitzea agindu zuen (gotorlekuak, lurpeko galeriak eta bunkerrak) hobeto defendatzeko.
-
Proposamenaren puntu nagusiak:
- Desarmatzea eta diplomazia sekretua desagertzea.
- Nabigazio eta merkataritza askatasuna.
- Kolonialismoaren amaiera.
- Nazionalitateen printzipioa eta herriek independentzia eskubidea dutela aitortzea.
- Nazioen Liga sortzea: nazioarteko foro gisa gerrak sahiesteko eta segurtasun kolektiboa eraikitzeko. -
Iraultza Boltxebikearen ondoren, Errusiak utzi egin zuen gatazka, eta Alemaniarekin Brest-Litovskeko Ituna sinatu zuelarik, lurralde zati handiak galdu zituen. Ekialdeko frontea desagertu egin zen.
-
Alemaniarekin izenpetu zen: Alemaniak Frantziari eman zizkion Alsazia eta Lorrena, eta Poloniari eman irteera bat eman zion Itsaso Baltikora Danzig hiriaren ondoan.
-
Austriarekin izenpetu zen. Gaurko mugetara murriztua geratu zen haren lurraldea.
-
Bulgariak Trazia eman zion Greziari eta Mediterraneoen irteerarik gabe geratu zen.
-
Hungariak bere lurralderen heren bat galdu zuen, eta itsasorako irteerarik gabe geratu zen.
-
Egeoko irla gehienak galdu zituen eta Ekialde Hirbilean zeuzkan jabetzak Nazioen Ligan agintepean geratu ziren.
