Filosofia

By Anne.CL
  • Tales
    625 BCE

    Tales

    Filosofo, matematikari, geometra, fisiko eta legegile greziarra izan zen. Mileton bizi eta hil zen, Jonia kostaldeko polis greziarrean
  • Pitagoras
    569 BCE

    Pitagoras

    Filosofo eta matematikari greziar bat izan zen, lehen matematikari purutzat hartua.
  • Heraklito
    535 BCE

    Heraklito

    Asia Txikiko mendebaldeko kostaldean dagoen Efeso hiriko filosofo greziar presokratiko natiboa izan zen. Bere bizitzaren iturri nagusia Diogenes Laercioren bidez iristen zaigu.
  • Parmedines
    530 BCE

    Parmedines

    Filosofo greziarra izan zen. Parmenidesek lan bakarra idatzi zuen: poema filosofiko bat bertso epikoan, eta hortik beste autore batzuen aipuetan gordetako pasarte batzuk baino ez zaizkigu iritsi.
  • Protagoras
    481 BCE

    Protagoras

    Sofista greko bat izan zen. Aditu miretsia erretorikan, greziar munduan zehar ibiltzen zena, hitzen edo ortoepiaren erabilera egokiari buruz zituen ezagutzengatik tarifa garestiak kobratuz.
  • Sokrates
    469 BCE

    Sokrates

    Filosofo klasiko greziar bat izan zen, mendebaldeko filosofiako zein filosofia unibertsaleko handienetakotzat hartua. Platonen maisua izan zen, eta Aristoteles izan zuen dizipulu, hiru hauek izanik Antzinako Greziako filosofiaren funtsezko ordezkariak.
  • Platon
    427 BCE

    Platon

    Filosofo greziar bat izan zen, Sokratesen jarraitzailea eta Aristotelesen maisua. Atenasko Akademia sortu zuen, bederatziehun urte baino gehiagoan zehar jarraituko zuen erakundea, eta Aristoteles Estagiratik etorriko zen 367 inguruan filosofia ikastera.
  • Aristoteles
    384 BCE

    Aristoteles

    Antzinako Greziaren iparraldean dagoen Estagira hirian jaiotako filosofo, politikari eta zientzialaria izan zen. Platonekin batera, mendebaldeko filosofiaren aitatzat hartzen da. Bere ideiek eragin handia izan dute Mendebaldeko historia intelektualean, bi mila urte baino gehiagoz.
  • Epicuro
    342 BCE

    Epicuro

    Idazle, teologo eta filosofo kristaua izan zen. Bihurtu ondoren, Afrikako iparraldean dagoen Hiponako apezpikua izan zen, eta manikeoen, donatisten eta pelagianismoaren heresien aurkako hainbat borroka zuzendu zituen.
  • Seneka
    4 BCE

    Seneka

    Idazle, teologo eta filosofo kristaua izan zen. Bihurtu ondoren, Afrikako iparraldean dagoen Hiponako apezpikua izan zen, eta manikeoen, donatisten eta pelagianismoaren heresien aurkako hainbat borroka zuzendu zituen.
  • San Agustin Hiponakoa
    354

    San Agustin Hiponakoa

    Idazle, teologo eta filosofo kristaua izan zen. Bihurtu ondoren, Afrikako iparraldean dagoen Hiponako apezpikua izan zen, eta manikeoen, donatisten eta pelagianismoaren heresien aurkako hainbat borroka zuzendu zituen.
  • Tomas Akinakoa
    1225

    Tomas Akinakoa

    Predikarien Ordenako abadea, fraidea, teologoa eta filosofo katolikoa izan zen, irakaskuntza eskolastikoaren ordezkari nagusitzat jotzen da eta teologia sistematikoaren figura handienetakotzat.
  • Gilen Okham
    1285

    Gilen Okham

    Filosofo, logiko, teologo eta fraide frantziskotar ingeles bat izan zen, batez ere eskola tomista eta eskotisten aurrean nominalismoaren ordezkaririk nabarmenena izateagatik ezaguna
  • Tomas Moro
    Feb 7, 1478

    Tomas Moro

    Pentsalari, teologo, politikari, humanista eta idazle ingelesa izan zen, baita poeta, itzultzaile, Henrike VIII.aren Lord kantziler, lege-irakasle, negozio zibilen epaile eta abokatua ere.
  • Francis Bacon
    Jan 22, 1561

    Francis Bacon

    Verulamiumeko lehen baroia, Saint Albanseko lehen bizkondea eta Ingalaterrako kantzilerra filosofo, politikari, abokatu eta idazle ingeles ospetsua izan zen, enpirismo filosofiko eta zientifikoaren aita.
  • Hobbes

    Hobbes

    Filosofo ingelesa izan zen, filosofia politiko modernoaren sortzaileetako bat.
  • Deskartes

    Deskartes

    Filosofo, matematikari eta fisikari frantziarra izan zen, geometria analitikoaren eta filosofia modernoaren aitatzat hartua, eta iraultza zientifikoaren atarian argi propioa zuen protagonistetako bat.
  • Locke

    Locke

    Filosofo eta mediku ingelesa izan zen, enpirismo ingelesaren pentsalari eraginkorrenetakotzat jotzen dena eta «liberalismo klasikoaren aita» bezala ezagutzen dena.
  • Spinoza

    Spinoza

    Jatorri sefardi hispaniar-portugaldarreko filosofo nederlandarra izan zen.
    Oso ideia eztabaidagarriak garatu zituen hebrear Bibliaren benetakotasunari eta jainko bakarraren izaerari buruz.
  • Berkeley

    Berkeley

    Eragin handiko filosofo irlandarra izan zen, eta bere lorpen nagusia idealismo subjektibo edo inmaterialismo gisa ezagutzen den filosofiaren garapena izan zen, substantzia material gisa abstrakzioen errealitatea ukatzen baitzuen.
  • Montesquieu

    Montesquieu

    Filosofo eta legelari frantziarra izan zen, eta Ilustrazioa izenez ezagutzen den mugimendu intelektual eta kulturalaren testuinguruan garatzen da bere obra.
  • Hume

    Hume

    Eskoziako filosofo, historialari, ekonomialari eta saiakeragilea izan zen. Mendebaldeko filosofiako eta Eskoziako Ilustrazioko figura garrantzitsuenetako bat da. Ezaguna da enpirismoan, eszeptizismoan eta naturalismoan eragin handia duen sistema filosofikoagatik.
  • Rousseau

    Rousseau

    Politikari suitzar frankofonoa izan zen. Idazlea, pedagogoa, filosofoa, musikaria, botanikaria eta naturalista izan zen aldi berean, eta ilustratu gisa definitu bazen ere, Ilustrazioaren ordezkari nagusienengandik bereizi zuten kontraesan sakonak aurkeztu zituen, adibidez Voltaireren ankerkeria irabazi zuen eta erromantizismoaren lehen idazletzat hartua izan zen.
  • Leibniz

    Leibniz

    Politikari, filosofo, matematikari, logiko, teologo, legelari, liburuzain eta politikari alemaniarra izan zen.
  • Kant

    Kant

    Ilustrazioko filosofo eta zientzialari prusiarra izan zen, kritizismoaren lehen ordezkaria eta idealismo alemaniarraren aitzindaria. Europa modernoaren eta filosofia unibertsalaren pentsalari eraginkorrenetakotzat hartzen da.
  • Hegel

    Hegel

    Alemaniar idealismoaren filosofo bat izan zen, Modernitatearen azkena
  • Marx

    Marx

    Filosofo, ekonomialari, soziologo, kazetari, intelektual eta politikari komunista alemaniarra izan zen, jatorri judukoa.
  • Nietchesche

    Nietchesche

    Filosofo, poeta, musikari eta filologo alemaniarra izan zen, mendebaldeko filosofiaren filosoforik garrantzitsuenetakotzat jotzen dena, eta bere lanak eragin handia izan du bai historian bai mendebaldeko kulturan.
  • Freud

    Freud

    Jatorri juduko mediku neurologo austriarra izan zen, psikoanalisiaren aita eta XX. mendeko irudi intelektual handienetako bat.
  • Husserl

    Husserl

    Filosofo eta matematikari alemaniarra izan zen, Franz Brentano eta Carl Stumpf-en dizipulua, fenomenologia transzendentalaren sortzailea eta, haren bidez, mugimendu fenomenologikoaren sortzailea, XX. mendeko mugimendu filosofiko eraginkorrenetako bat.
  • Russell

    Russell

    Filosofo, matematikari, logiko eta idazle britainiarra izan zen, Literaturako Nobel Saria irabazi zuena. Russelleko hirugarren kondea, Erresuma Batuko familia aristokratiko garrantzitsuenetako batekoa zen.
  • Wittgenstein

    Wittgenstein

    Filosofo, matematikari, hizkuntzalari eta logika austriarra izan zen, gerora britainiar nazionalizatu zena. Tractatus logico-philosophicus argitaratu zuen, Vienako Zirkuluko positibista logikoei neurri handi batean eragin ziena, mugimendu horren kidetzat inoiz hartu ez zena.
  • Heidegger

    Heidegger

    Filosofo alemaniarra izan zen. XX. mendeko pentsalari eta filosofo alemaniar garrantzitsuena da
  • Karl Popper

    Karl Popper

    Filosofo eta irakasle austriarra izan zen, britainiar nazionalizatua, falsazionismoa sortu zuelako eta faltsukeriaren eta mugape-irizpidearen teoriengatik ospetsua.
  • Jean-Paul Sartre

    Jean-Paul Sartre

    Filosofo, idazle, eleberrigile, antzerkigile, aktibista politiko, biografo eta literatur kritikari frantsesa izan zen, existentzialismoaren, postmodernismoaren eta marxismo humanistaren erakusle.
  • Hanna Arendt

    Hanna Arendt

    Idazle eta teorialari politiko alemaniarra izan zen, gerora nazionalizatu egin zena, erlijio judukoa, eta nahiz eta bere buruari hala deitu ez, XX. mendeko filosofo garrantzitsuenetakotzat har daiteke.
  • Simone de Beauvouir

    Simone de Beauvouir

    Politika-ikertzaile alemaniarra izan zen. Bere lan gehiena boterearen gaineko azterketetara bideratu zuen, eta bereziki politika, autoritatea eta totalitarismoa ikertu zituen
  • Levi-stratuss

    Levi-stratuss

    Antropologo, filosofo eta etnologo frantsesa izan zen, XX. mendearen bigarren erdian bere diziplinako figura handienetako bat. Ikuspegi estrukturalista gizarte-zientzietan sartzean, egitatean antropologia estrukturalaren sortzailea izan zen, Saussurek sortu eta formalismo errusiarrak garatutako hizkuntzalaritza homonimoan oinarritutako metodoa.
  • Foucault

    Foucault

    Oso garrantzitsua izan zen XX. mendeko pentsamendu frantseserako. Estrukturalismoaren eta postestrukturalismoaren artean kokatzen da. Hil zenerako, Frantzian pertsonarik azkarrenetarikotzat hartua zuten, nahiz eta oso gaztea izan. Berak arkeologotzat zuen bere burua. Foucault-ek egin zuen lana naturaren ingurukoa izan zen, historia, soziologia, psikologia eta filosofia kontuan izanda.
  • Habermas

    Habermas

    Filosofo eta soziologo alemaniarra da, filosofia politikoan, etikoan, zuzenbidearen teorian eta hizkuntzaren filosofian egindako lanengatik ezaguna.