Timeline: FRANTZIAKO IRAULTZATIK INDUSTRIA IRAULTZARA EUSKAL HERRIAN

1789

Frantziako Iraultza

XVIII mendean indartutako burgesiak botere politikoa eskuratzeko urratsak emango ditu. Burgesia, XVI mendez geroztik, Europa osoan sendotutako klase berria bazen ere, Frantziako egoera koiunturalak zein estrukturalak iraultza burgesari biziki lagundu zioten

Period: 1791 to 1794

Frantziako Konbentzioa eta Konbentzio Guda.

Frantziako errege familia gillotinatu ostean, Frantziako Konbentzioak pertsonen arteko klase ezberdintasuna debekatu zuen; geroztik denak antzeko frantziar hiritarrak izango ziren.

1805

Zamakoaren kontrako matxinada

Bilbon eta Bizkaian izan zuen eraginik handiena. Frantziako tropa iraultzaileen aurrean, euskal herritarrek izandako portaera utzia zigortzeko, Carlos IV-ak, bere balidoaren bidez, akordio bat egiten du Zamakolarekin. Akordio hura martxan jarriz gero, foralak (exentuak) ziren bizkaitar hiritarrak soldaduskara joan beharko zuten. Horren truke, Espainiako Erreinuetako Erregeak, Bilboko eliza aurreek Ibaizabal lbaian eraiki nahi zuten merkatari kai libre bat babestuko zuen.

Period: 1808 to 1813

Frantziako Inperioa eta Espainiako Erreinuen arteko guda

Caros IV-ak abdikatu eta Fernando VII-ak akordiori uko egin ostean, Frantziako tropak sartu ziren Jose I erregearen atzetik. Gudan zehar tropa biek izugarrizko exakzioak (tropek bonoak uzten zituzten euren hornidurak eta soldatak halabeharrez eskuratzen zituztenean) egin zituzten.

Period: 1814 to 1815

Koroak berreskuratzea

Fernando VII-ak Espainiako lurraldean eta Luis XVIII-ak Frantzia aldekoan euren koroak berreskuratzen dituzte. Fernando VII-ak zin egindako 1812ko konstituzioari muzin egin zion. Izan ere, Lege Zaharra ezarri zuen berriro.

Period: 1820 to 1823

Hiru urte iraultzaileak

Riego Jeneralak 1812ko Konstituzioa aldarrikatu zuen, baita boterea eskuratu ere. Hiru urte hauetan, politika iraultzailea (liberala eta burgesa) inposatu zen, non, Frantzian bezala, Lege zaharra (foruak, soldaduska, aduanak...) eta elizak ondoriorik txarrenak pairatu baitzituzten.

1824

Carlos X-k Frantziako boterea eskuratzen du, Luis XVIII zendu ostean

Frantziako kontserbadorismoa moteltzen doa eta, konstituziorik eman ez arren, kontserbadoreek "Itun emanak" eta halako formulak erabiliko dituzte herriaren atsegintasuna jasotzeko

1830

Frantziako uztaileko iraultza

Joera liberatzaile eta aurrerakoia ditu iraultza honek eta, ondorioz, Luis Felipe I-k Frantziako koroa eskuratu zuen. Konstituzioa onartuta, goi burgesiak gobernu politikoa eskuratu zuen.

Period: 1833 to 1839

Fernando VII zendu ostean, Isabel II koroa eskuratzen du.

Gizonezko Karlosek ez du Isabel onartzen "Lege salikoa" delakoan oinarriturik. Euskal Herria Karlosen alde kokatu zen, hiriburuak eta herri gutxi batzuk izan ezik.