-
Tigris eta Eúfrates ibaiak dauden Ekialde Hurbileko herrialde batean (Mesopotamia) gizateriaren lehen kultura garatzen hasi zen
-
Afrikako lautadetatik zetorren giza taldeak Nilo Bailaran lurra lantzen eta abereak hezten hasi zen. -
inguruan iparraldea konkistatu eta bereganatu zuen arte.Bailara inguruko basamortuek muga naturala osatzen zuten eta horregatik oso zaila zen hortik inbasioren bat heltzea.Horrela Egiptoko kulturak.
-
K.A. 3000 urte inguruan kretako biztanleek kobrea erabiltzen hasi ziren, itsasontziak eraikitzen zituzten, inguruko herriekin merkataritza harremanak ezarri zuten. Ere kalitate handiko artisautza- objektuak adibidez: zeramika eta egurra, janariari buruz ardoa, olioa saltzen zuten eta jauregietan bizi ziren erregeek kreetarrak gobernatzen zituztelako. -
inguruetan goieneko unea lortu zuen. Indo lautada emankorretan lortzen zituzten uztak izan ziren bere oparotasunaren oinarri. Gunerik garrantzitsuenak iparraldean dagoen Harrappa eta hegoaldeko Mohenjo-Daro hiriak izan ziren.
-
inguruan, Akad herriko Sargon erregeak inguruko herriak konkistatu eta batu zituen, eta Mesopotamian lehenengo inperioa hedatu zuen.
-
K.a. 2000. urte inguruan, kretatzarrek edo minostarrek, Zeus jainkoaren semearen kondairaren arabera, Minos erregearen omenez hartu zuten izena, orduan lurralde batzuekin harremanak ezarri zituzten. -
1200-1100 a. C. Lehen doria inbasioak, Troiako Gerra; Lehen migrazioak egeo herrietatik Italiara eta Mediterraneo mendebaldera -
- urtean. Jerusalemen Salomonen tenplua eraiki zen.
-
k.a. 900 urtetik aurrera estatu, herri, soro, baso agertzen hasi ziren... polis izena eman zieten eta grezieraz hiria esan nahi du eta hoplitak ere agertzen dira, polisak babesteko soldadu bihurtu ziren herritarrak.
-
antzinako Greziako hiri-estuak ziren, hiria eta inguruko lurralde ez oso zabala hartzen zituzten.
-
Joko Olinpikoak K. a. 776. urtean hasi zirela uste da. Olinpia hirian, Zeusi eskainitako santutegi nagusian. -
Dionisio Exiguo monjeak egutegi bat proposatu zuen, Domini annoa izenez, Jesukristoren jaiotzearekin hasteko.
-
- urtea. Erroma Porsennaren armadak hartu zuen, Erroma eta Kartagoren arteko ituna sinatu zen.
-
k. a. 500 urtetik mediar gerraren hasiera zen.
-Delosko liga: Atenas eta beste polizia batzuk elkartu ziren persiarrak
-Herri batzuk Delosko ligatik utzi zuten.
-Garai hartan periklesen aroa deitzen zitzaion, gauza asko hobetu zuelako eta akropolia eraiki zuelako.
-Peloponesoko ligaren hasiera: Esparta beste polisekin batera liga osatu zuten Atenasen kontra joateko -
K. a. 499. urtean, Naxos uhartean matxinada bat piztu zen: uhartean agintzen zuten aristokratak demokraziaren aldekoek garaitu zituzten.
-
Kristo aurreko 479 urtean, Plateako gudua sortu zen, greziarrek persiarrak garaitu zituzten. -
Olimpian Zeusen Tenpluaren eraikuntza amaitzen da; jainkoaren estatua antzinako munduko Zazpi Mirarietako bat bezala hartua izan zen. -
(Cayo Canuleyo), bera proposatu zuena. Patrizio eta plebeioen artean erromatarren arteko ezkontza, aurreko debekatuta zegoena.
-
Periklesen garaian eraikitako greziar tenplurik handiena da, K.a. 421 eta 406 artean. K., persiarrek suntsitu zuten tenplua berreraikitzeko -
- urtean. K. a. Erromatarrek beren boterearen gailurrean elkar ikusten zuten. Azkenean, ehunka urteko gerra, gudu, sarraski, eraso eta arpilatzeen ondoren, ordura arte etsairik handiena hartu zuten: Veyes etruriar hiria.
-
Plebeioei zentsura ireki zitzaien; Gaio Martzio Rutilok erromatar zentsoretzat hartu zuen. -
343 a. C. Samnita Gerrak hasi ziren. Volskoak garaituak dira.
-
Alejandro Magno greziar hiri batzuen altxamenduak kendu eta agintea ezarri zuen, persiarren aurkako borroka irabazi zuen eta inperio horretako lurralde guztiak konkistatu zituen, adibidez: Siria, Mesopotamia, Egipto…
-
Darioren heriotza K.a. 330ean persiar inperioaren amaiera eta munduaren historian fase berri bat ezarri zuen, non Alexandro Handiak persiarrena ere eklipsatuko zuen inperio bat eraikiko zuen. -
323 urtean kristo aurretik Alejandroren heriotza: 33 urterekin hil zen, bere imperioa jeneralak banatu zuten eta horrela sortu zen eta erromatarrek konkistatu arte iraun zuen
-
- urtean hasten da. K.a, Alexandroren heriotzarekin, eta 31n amaitzen da. K.a, Erromak azken erresuma helenistikoa konkistatu zuenean
-
Cesarren Foroa eta Venus Genetrix tenplua K.a. 46an inauguratu ziren, Julio Zesarren garaipenaren ospakizunen azken egunean.
Hirigune zaharra foro berri batekin zabaltzea agindu zuen lehen agintaria -
K.a. 30. urtean, Egipto Erromako Errepublikaren probintzia bihurtu zen. Erromako Errepublikaren Azken Gerra amaitu.
-
Tradizionalki, 476. urteak, Kristoren ondoren, Erromatar Inperioaren amaiera eta Erdi Aroaren hasiera markatu zen.