-
-
Utrech-eko ituna: Espainiako Ondorengotza Gudaren bukaera.
Hitzarmen-sail bat izan zen, Espainiako Ondorengotza Gerrari amaiera eman ziona. Itunaren ondorioz, Espainiak Europan zituen hainbat lurralde galdu zituen: Menorca, Gibraltar, Sizilia, Napoli eta Sardinia, besteak beste. Filipe V.a Espainiako eta Ameriketako kolonietako errege izatea onartu zen Utrechteko Itunean, baina Frantziako koroan zuen eskubideari uko egin behar izan zion. -
Felipe V.ak Espainiako Erret- Akademiaren sorrera baimendu
-
Frantziako Luis XIV. hil
-
Robinson Crusoe Yorkeko marinel bat da, itsasontziz Afrikan zehar espedizio bat egiten ari den bitartean, pirata batzuek bahitu eta esklabo bihurtzen dutena. Ihes egitea lortzen du eta Brasilera doan marinel portugaldar batek laguntza ematen dio. Denboraldi bat Brasilen pasa ostean, Afrikara joateko aukera berri bat sortzen zaio, handik esklaboak ekarri ahal izateko, eta hara abiatzen da berriro. .
-
Montesquie Ilustrazio garaiko kronista eta pentsalari politikoa izan zen. Ilustrazioaren mugimenduko filosofo eta saiakeragile garrantzitsuenetakoa.
Pertsiar gutunak, Montesquieuren eleberri epistolarra da eta bertan bi bidaiari pertsiarren, Usbek eta Rica, eta Pertsian geratu diren lagunen arteko gutun gurutzaketa bat irudikatzen du. Bederatzi hilabete eman zuten atzerrian. -
Londres, Mollen ama Newgate espetxean dagoen preso bat da. Bihotz oneko ama orde batekin nerabetzaro zoriontsua izan ondoren, etxe batera neskame bezala sartu eta etxekojaunaren semeetako batek haurdun utziko du. Handik ihes egin, eta nere anai ordearekin zorigaiztoko ezkontza bat izan ondoren, bere semeak abandonatu, eta Mollek bere xarma ahal bezainbeste aprobetxatu eta gizon aberatsen bat maitemintzen saiatuko da
-
Londres, Mollen ama Newgate espetxean dagoen preso bat da. Bihotz oneko ama orde batekin nerabetzaro zoriontsua izan ondoren, etxe batera neskame bezala sartu eta etxekojaunaren semeetako batek haurdun utziko du. Handik ihes egin, eta nere anai ordearekin zorigaiztoko ezkontza bat izan ondoren, bere semeak abandonatu, eta Mollek bere xarma ahal bezainbeste aprobetxatu eta gizon aberatsen bat maitemintzen saiatuko da
-
Sinopsia:
Tolerantziari buruz idatzi duen lana errukiz eta egiaz beterik dagoela iruditzen zait, baina beldur naiz ez ote dion mesede baino kalte gehiago egingo Calas sendiari. Izan ere, gurpilean hilaraztea agindu zuten zortzi epaileak erresumindu egin ditzake. Berorren liburua sutan erretzeko eskatuko diote parlamentuari, eta fanatikoek ?ez baitira desagertuko? amorru biziz erantzungo diote arrazoiaren ahotsari (?). -
Ilustrazioaren lan kritikoenetako bat "Legeen izpiritua" da. Montesquieuk idatzi zuen eta 1748an argitaratu zen. Bertan, egile frantsesak lege politikoek estatuen, ohituren, erlijioaren, merkataritzaren konstituzioarekin dituzten harremanak aztertzen ditu, Klima eta nazio bakoitzeko lurzoru motak. Bi urteetan 22 edizio izan zituen.
-
-
Luis XV.aren istorioa kontatzen du.
Louis XIV mendea Voltaire filosofo, historialari, poeta eta idazle frantziarrak 1751an idatzitako literatura lana da. Eliza Katolikoak bere Liburu Debekatuen Aurkibidean sartu zuen 1753an.
Errege baten istorioaz gain, Aurrerapenaren gaiari buruzko adierazpena da, bere helburu nagusia bihurtuz. Voltairek uste zuen historian aurrerapenak erlatiboak direla, nahiz eta hori aurkitu zitekeen. -
Karlos III.a ,Parmako dukea (Karlos I.a) izan zen 1731-1735 bitartean, Napoliko erregea (Karlos VII.a) 1734-1759 bitartean, Siziliako erregea (Karlos V.a) 1735-1759 bitartean, eta Espainiako erregea 1759-1788 bitartean.
-
Mendeko Frantziako Ilustrazioko ordezkarietako bat, filosofoa eta matematikaria. Diderot-en kolaboratzailea izan zen eta Entziklopediako atal matematikoaren arduraduna izan zen. Filosofian, D'Alembert sentsualismoaren aldekoa eta sortzetiko ideien teoria kartesiarraren etsaia zen.
-
-Lan honetan protagonistaren berezko onginahiak uneoro gizartearekin talka egiten du.
Candido, Voltaire filosofo ilustratuak 1759an argitaratutako ipuin filosofikoa da.
Kandido ikaskuntzaren eleberria da, eta haren heroia, mundua paradisu dela uste duen baikorra, lehen lerrotik errealitatea ukatzeaz arduratzen den arren. -
Maitasuna eta eginbeharren arteko norgehiagoka kontatzen du. Heloise Berriak Julia d'Etanges, gazte andereñoaren eta bere tutorearen, Saint-Preux, jatorri apaleko gizonaren arteko maitasun harremana kontatzen du. Bere burua defendatzen saiatu ondoren, bere ikasle gaztearen xarmaren pean erortzen da. Horrela, Saint-Preux eta Julia elkar maitatuko dira Geneva lakuaren ingurune natural idilikoan, baina gizarte-geruza desberdinetakoak direnez, beren harremana sekretuan gordetzera behartuta daude.
-
Errusiako enperatriza izan zen 34 urtez (1762ko ekainaren 28tik hil arte). Haren agintaldia despotismo onberaren adibideetako bat da.
-
-Eleberriaren eta hezkuntzarako tratatuaren arteko lana izan zen.
-Sekulako eragina izan zuen etorkizuneko pedagogian. Emilion, Rousseauk, honen deskribapenaren bidez, "Gizaki naturala" gizarte ustel horrekin bizitzea ahalbidetuko duen hezkuntza sistema bat proposatzen du. -
-
Hiztegi filosofikoa edo "La Razón por el alfabeto Voltaireren lan bat da, 1764an Hiztegi filosofiko eramangarria izenburuarekin argitaratua, egileak "la Infamia" ren aurkako gerra makina bezala pentsatua izan zena.
-
-
Die Leiden berak, izaera sentibera eta sutsudun artista gaztea, bere lagun Wilhelm-i bidalitako karta sorta moduan idatzia da. Gutunotan Werther izeneko fikziozko herri baten dagoela, tokiko datu eta barne-pentsamenduak kontatzen dizkio lagunari. Hala nola, Carlota izeneko neskatxa batez maitemindu dela, hauen ama zendu ostean bere neba-aizpen kargu egiten den neska gazte lirain batez. Zoritxarrez, Carlotak 11 urte zaharragoa den Alberto izeneko gizonarekin ezkon-hitza emanda du.
-
- Virginia estatuan Gizakiaren eskubideen adierazpena egiten dute. - Gizakiaren eskubideen lehen adierzpen modernotzat hartzen da.
-
Virginia estatuan Gizakiaren eskubideen adierazpena egiten dute. Gizakiaren eskubideen lehen adierzpen modernotzat hartzen da.
-
Frantziako Iraultza.Gizakiaren eta hiritarrearen eskubideen adierazpena egiten dute, AEBkoa eredu hartuta.
G. Washington, EEBBko lehen lehendakari -
-
