Bosque oscuro

Euskal Literatura

  • 100

    Akitaniako lekukotasunak

    NON: Hilerrietan agertu ziren. ZER DIRA: Euskarazko hainbat inskripzio. Euskarazko hitzen bukaeretan latinezko deklinabide markak aurkitzen dira. ONDORIOA: Euskara eta Akitanieraren arteko ahaidetasuna.EUSKARAZKO HITZAK: - Ilvrberrixo / anderexo -Astoilun - Sembetten / bihoscin - Harbelex / harsi - Leheren / ilvnnosi
  • Jan 1, 1100

    Bidaiaren lekukotasunak eta hiztegi txikiak

    1) Frantziatik Santiagorako bidean ikusitakoari buruzko eta bizitakori buruzko lehen euskarazko gida 2)Autorea: Aimery Picaud frantsesa 3)Euskarako hiztegitxo txiki bat erantsi zuen, Erromesentzako lagungarri izango zelakoan(lehen euskarazko hiztegia) 4)Baskoniaren eta bertako biztanleen deskribapen ez oso atsegina.
  • Nov 6, 1100

    Gonzalo de Berceo

    Bere lanetan euskarazko hitzak daude. ONDORIOA: Euskara nahiko zabaldua zegoela ikusten dugu.HITZAK: Zatico
  • Nov 26, 1173

    Nafarroako monastegiak

    Erdi Aroa -Zer? euskal izenak agirietan: Eneko Arçaia (Orobia), Miguel Arguina (Arataxona, 1173)... -Non? Nafarroako monastegietan -Hala ere, monastegietako agirien hizkuntza ofiziala: latina
  • Nov 6, 1200

    Nafarroako forua

    Arauak gizarte euskaldun bati eman behar zizikiotenez, ageri dira euskal hitzak.ZER: Nahiz eta foruaren hizkuntza nafar erromanikoa izan, Euskal hitzak behin eta berriz azaltzen dira.HITZAK: -açaguerrico. - opil arinçada - echayaun. -echandra.
  • Nov 6, 1400

    Bidaiaren lekukotasunak eta hiztegi txikia

    Arnold Von Harff alemanak euskarazko hiztegitxo txiki bat idatzi zuen(Donejakuera bidean ikasitako hitzekin)
  • Nov 26, 1415

    Gorteko gutunak

    NON: Erret Gortean. ( Bertako ofizialak euskaldunak sarritan) NOIZ AURKITU: Duela urte gutxi. ZER AURKITU: Funtzionarien arteko gutun bat. ( Martin San Martin-ekoak Matxin Zalba-koari idatzia).GUTUNAREN ADIBIDEA: Et jaunatiçula abarion ez naiz bildur ezten alla.
  • Jan 1, 1475

    Bernard Etxepare

    -Euskal Literaturako lehen idazlea izan zen. -Sarrasketan jaio zen (Donibane Garazi ondoan). - Apaiz bilakaturik espetxeratuta egon zen.
  • Nov 26, 1500

    Literatura idatziaren sorrera

    1) Gizarte hierarkizatuaren bukaera: Bizimodu berri bat 2) Gizakiaren birbalorazioa eta arrazoia 3) Erromako nahiz Greziako jakinduria zabaltzeko nahia 4) Teknologia berriak: INPRENTA: Alfabetizazioari bultzada handia.
  • Nov 26, 1533

    Esteban de Garibay

    1533.urtean jaio zen Arrasaten. -1566. urtean Felipe II bibliotekari izendatu. -1592. urtean kronista erreala bihurtu. -1599. urtean Madrilen hil zen.
  • Nov 26, 1533

    Esteban de Garibay

    1533.urtean jaio zen Arrasaten. -1566. urtean Felipe II bibliotekari izendatu. -1592. urtean kronista erreala bihurtu. -1599. urtean Madrilen hil zen.
  • Nov 26, 1537

    Joan Zumarragakoa

    Mexikotik Durangorako gutuna Zumarragak Tabirako Muntxaraz dorrea gogoratzen du
  • Jan 26, 1545

    Linguae Vasconum Primitiae

    IDAZLEA: Bernart Etxepare Argitaratutako lehen euskarazko liburua. 28 orrialde ditu. Behe-nafarreraz idatzita. Ez dio jarraitzen Ernazimenduko kanorari, ahozko literaturatik gertuago dago. Neurkera 4/4//4/3 Gehienetan 4 lerroko ahapaldiak erabiltzen ditu. EGITURA: - hitzaurre bat. - erlijoari buruzko bi bertso. - maitasunari buruzko hamaika bertso. - bertso autobiografiko bat. - euskararen gorazarrea egiten duten bi bertso.
  • Nov 26, 1545

    Linguae Vasconum Primitiae

    ERLIJIOARI BURUZKO BERTSOAK (Doctrina christiana) Munduian den gizon orok behar luke pensatuJangoikoak nola duien batbedera formatu,bere irudi propiara gure arima kreatu,memoriaz, borondatez,endelguiaz goarnitu. MAITASUNARI BURUZKO BERTSOAK (Amorez errekerizia) Benedika fortuna ala enkontru honaOrai begietan dizit desirazen nuiena. Ene maite maitena egidazu zuzenaIoan duzuna ekhardazu ezpa eman ordaina
  • Nov 26, 1567

    Joan Perez de Lazarraga 2

    DIANEA ETA KOPLAK Arabako euskalkian Gaur egun Gipuzkoako Foru Aldundian Bertsoak: Lau lerrotakoak Hoskidetasuna mantentzen du GAIA: Maitasuna LIBURUAREN AURKIKUNTZA 2004: Madrilgo antigoaldeko denda batean Borja Aginagalde dokumentalistak Honela, Hego Euskal Herriko idatzirik zaharrena zela frogatu zen.
  • Nov 26, 1570

    Esteban de Garibay

    1570.urtean Monarkia espainarra osatzen zuten erreinu guztien historia argitaratu zuen (3tomo eta 40 liburu) -Ondoren "Ilustraciones genealógicas" lana argitaratu zuen.
  • Erromatar garaia

    Hilobietako inskripzioetan giza izen eta jainko izenak
    Latinez, erromatar alfabetoz idatziak, baina batzuk euskaraz
    Ondorioak: akitaniera eta euskararen arteko ahaidetasuna
    eta hizkuntza bera bi aldetan Adibideak: ilunberrixo,(Jainko izena), andere (andere), gison (gizon), andosus (handi), bihoxus (bihotz), harbelex (harbeltz), nescato (neskato), sembeco (seme); atzizkiak ere bai (-txo eta –ko)
  • EMILIANOAR GLOSAK

    Donemiliako Kukuleko monastegian aurkitu ziren.
    Euskaraz idatzitako lehenengo esaldiak
    Adibideak:
    Jzioqui dugu (sua piztu dugu)
    Guec ajutu ez dugu (ajutu edo erori edo egoki)
    Zergatik garrantzitsuak?
    Egitura gramatikalak azaltzen dituzte, esaldi osoak dira
    Euskararen garapena ulertzeko interesgarriak
    Errioxan garai horretan euskaraz mintzo zen
  • Errioxako lekukotasunak

    EUSKARAZ IDATZITAKO LEHEN ESALDIAK. Non: Donemiliagako Kukulako (Errioxa) monastegian ahurkitu ziren, latinez idatziriko prediku liburu batean. ZER DIRA: Liburuaren ertzean agertzen diren latinezko testuaren itzulpena. (Emilianoar glosak) ZERTARAKO : Esanaia argitzeko. ( Irakurle fraidea euskalduna zelako) ONDORIOA: Garai hartan Errioxan euskaraz mintzazten zirela.HITZAK 1. Izioqui dugu. 2. Guec ajutu ez dugu.