Liberalismo

LIBERALISMOAREN EZARPENA EUROPAN (Yoel Pampin eta Iker Aldekoa)

  • Iraultza Frantsesaren hasiera

    Iraultza Frantsesaren hasiera
    Jatorria:
    - Gizartearen atsekabea
    - Krisi ekonomikoa
    - Ilustrazioaren ideiak
    Handikien Biltzarra
  • Period: to

    Estatu Orokorra eta Asanblea Nazionala

    Estamentu bakoitzak kexa koadernoak idatzi, bere aldarrikapenekin.
    Hirugarren estatuko ordezkariak Asanblea Naionala osatu.
  • Period: to

    Asanblea Konstituziogilea

    Pariseko herritarrek Bastillari eraso. Landan nekazariak matxinatu. Asanblearen erabakiak: Eskubide feudalak abolitu, eta Gizakaiaren eta herriarren eskubideen adierazpena (askatasuna, berdintasuna eta jabegoa)
    1791ko konstituzioa
  • Bastillari erasoa

    Bastillari erasoa
    Pariseko herritarrek absolutismoaren goterlekua eraso
  • Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena

    Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena
  • 1791ko Konstituzioa

    1791ko Konstituzioa
    1791ko Konstituzioa:
    - Subiranotasun nazionala eta monarkia parlamentarioa
    - Botere banaketa: Asanblea (legegilea)
    Errege (betearazlea)
    Auzitegi independienteak (judiziala)
    - Errolda-sufragioa: 25 urte baino gehiago eta errenta jakin bat zuten gizonak.
  • Errepublikaren aldarrikapena

    Errepublikaren aldarrikapena
  • Period: to

    Asanblea legegilea

    -Nobleek eta kleroek ez zuten pribilegioak galdu nahi
    - Erregea ez zuen nahi bere boterea mugatua izatea
    - Prusia eta Austria gerra deklaratu
    - Jakobinoak eta Sans-Culotteak (erreforma leunak)
    - Paristarrek erregeair porrotaren errua bota
    - Tuilerietako jauregia eraso
    - Monarkia kendu eta Asanblea ezarri
  • Period: to

    Girondinoen Konbentzioa

    Monarkia abolitu ondoren, Errepublika ezarri.
    Girondinoak (talde indartsua eta moderatuak) eta jakobinoak (erradikalak). Luis XVI exekutatu gilltina. Europako potentziak gerra deklaratu (lehen koalizioa). La Vendee eskualdean altxamendu monarkiko.
    Iraultza erredikalizatu
  • Luis XVI.aren exekuzioa

    Luis XVI.aren exekuzioa
  • Period: to

    Menditarren konbentzioa

    Sans-Culotteak estatu kolpea. Robespiere menditarren buruzagia.
    Konstituzio demokratikoa. Etsaiei aurre egiteko edonor auzipetu (50.000 hildak).
    Salgaien prezioak igo, sokldatak murriztu eta egutegi berria.
    Robespierre gillotinatu.
  • 1793ko Konstituzio demokratikoa

    1793ko Konstituzio demokratikoa
    Herritarren subiranotasuna eta gizonen sufragio unibertsala
  • Robespiere boteretik kendu

    Robespiere boteretik kendu
  • 1795eko konstituzioa

    1795eko konstituzioa
    Nazioaren subiranotasuna. Errolda sufragioa. Botere-banaketa: legegilea (bi ganbera), betearazlea (direktorioa)
  • Period: to

    Direktorioa eta Iraultzaren amaiera

    1795eko konstituzioa.
    Babeuf buruzagia, gobernua bota eta berdintasunen gizartea ezarri.
    Napoleon Bonaparte Borboien matxinada zapalduz ospea lortu. 1796 eta 1799 (koalizioak irabazi). Brumaireko estatu kolpea.
    Kontsulatua (Napoleon, Ducos, Sieyes)
  • Babeuf atxiloketa

    Babeuf atxiloketa
  • Erregezaleen aurkako errepresioa

    Erregezaleen aurkako errepresioa
  • Napoleonen Brumaireko estatu-kolpea

    Napoleonen Brumaireko estatu-kolpea
    Burgesiaren laguntzaz, kontsulatua ezarri
  • Period: to

    Kontsulatua

    Erregimen pertsonalista: Napoleon botere guztia bereganatu (ez zegoen boetere banaketarik).
    1799: Lehen kontsul
    1802: biziarteko kontsuloa.
    Helburua : Frantziaren modernizazioa (kode zibila, bankua, Vatikanoko konkordatua).
  • Napoleon, biziarteko konstul

    Napoleon, biziarteko konstul
  • Napoleon enperadore izendatu

    Napoleon enperadore izendatu
  • Period: to

    Napoleonen inperioa

    1804: Napoleon bere burua enperadore izendatu (Politika expansionista).
    Hasieran: Birtainiarren aurka galdu (Trafalgar). Kontinentean nagusiena (Gerrak Austria eta Prusiaren aurka).
    Blokeo kontinetala: Britanania inguratu. Portugal ez zuen onartu eta Frantzia Iberiar Penintsula okupatu. Prusia ere ez zuen onartu (Napoleonek inbasioa).
    Amaiera: Napoleonen porrota Britania Handia, Prusia, Austria eta Errusiaren aurka (Espainia galdu eta botereari uko egin)
    Santa Helenara erbestaratu
  • Period: to

    Vienako Biltzarra

    Europako potentziek Vienako Biltzarran elkartu (Metternich buruzagia). Frantzia atzera egin eta haren inguruan estatu-tapoia. Errusia, Prusia eta Austria modu orekatuan banatu lurraldeak.
  • Berrezarkuntza

    Berrezarkuntza
    Atzera Antzinako Erregimenera
    - Legitimismo monarkikoa.
    - Nazioarteko erantzukizuna.
    - Biltzar-sistema.
  • Iraultzaren aurkako nazioarteko aliantzak

    Iraultzaren aurkako nazioarteko aliantzak
    Aliantza Santua : Erresua, Prusia eta Austria (Absolutismoa).
    Aliantza Laukoitza; Erresuma Batua, Austria, Prusia eta Errusia. Geroago Frantzia (Aliantza Boskoitza)
  • Period: to

    Iraultza-bolada berria

    Sentimendu nazionalisten sendotzea. Liberalismoaren defentsa.
    1820-1830eko iraultzak: Espainian, Grezian, Frantzian, Belgikan Polonian eta Italian.
    1848ko iraultzak: Frantzia
  • Mugimendu nazionalistak

    Mugimendu nazionalistak
    Dimentsio politikoa du (nazionalismoaren sorrera)
    Sakabanatzaileak: Independetzia (Grezia, Serbia, Errumania...)
    Bateratzaileak: herriak bat egitea (Alemania eta Italia)
  • Period: to

    Italia bateratzea

    Zenbait estatutan banatuta, hizkuntza eta historia bera. Buruzagiak : Viktor Emanuel II / Cavour / Garibaldi
    Bateratze-prozesua: 1859 -> Aliantza Piemonte eta Frantzia
    1860-1861 -> Garibaldi Nápoles eta Sizilia konkistatu (Viktor Emanuel II eregea)
    1866 -> Venezia irabazi
    1870 -> Erroma irabazi
  • Period: to

    Alemania bateratzea

    Alemaniar lurraldeak 39 estatutan banatuta (Germaniar konfederazioa). Prusia ardatz.
    Bateratze-etapak: 1-> Prusia bereganatu
    2-> Prusia Austriari eraso eta irabazi, eta Ipar Alemaniako konfederazioa sortu.
    3-> Aliantza Prusia eta hegoaldeko estatu alemaniarrekin. Frantziaren aurkako gerra (Alsazia eta Lorrena irabazi) Hegoaldeko estatuak bat egin.
    1871: Bigarren Reicha