Republica dominicana 06182019 733644

Dominikar Errepublika

  • Independentzia

    Independentzia
    Errepublikako lehendakariak, hirugarren aldiz zen Pedro Santana, deituta, Espainiak uhartea okupatu zuen.
  • Bigarren Dominikar Errepublika

    Espainolek uhartea suntsitu eta alde egin behar izan zuten eta Bigarren Dominikar Errepublika alkarrikatua izan zen.
  • Aduanen akordioa

    AEBen eta Dominikar Errepublikaren arteko Aduanen akordioa
  • Okupazioa

    Okupazioa
    AEBk militarki okupatu zuten errepublika. Egonkortasun politikoak ekonomiaren hazkundea eta bizi-baldintzak hobetzea ekarri zituen.
  • Gobernu konstituzionala

    Gobernu konstituzionala
    Horacio Vásquezen gobernu konstituzionalak kontrola hartu zuen eta AEBen tropak alde egin zuten.
  • Rafael Trujilloren diktadura

    Rafael Trujilloren diktadura
    Rafael Trujillo Molinak 31 urteko diktaduraldia ezarri zuen. Garai hartan zapalkuntza ikaragarria izan zen
  • Armadaren hilketak

    Mugaldean bizi ziren 17.000 eta 35.000 haitiar bitartean hil zituen armadak. Ekonomiaren garapena ere Estatu Batuen laguntzari esker iritsi zitzaien.
  • Emakumezkoen botoa

    Emakumezkoen botoa
    Emakume dominikarrek lehen aldiz bozkatzen dute haustekundeetan. (Testuaren Iturria: https://listindiario.com/puntos-de-vista/2017/05/16/466175/el-sufragio-femenino
    Irudiaren iturria: https://acento.com.do/2016/especiales/8349126-derecho-al-sufragio-2/)
  • Jesus Galindez Suarezen heriotza

    Jesus Galindez Suarezen heriotza
    Trujilloren aginduz Jesús Galindez Suarez hil zuten. Politikari eta jurista arabarra. Zuzenbidean lizentziatu eta Santo Domingoko Zuzenbide Fakultateko irakaslea izan zen. 1932az geroztik EAJko kidea zen eta 1940an Eusko Jaurlaritzaren ordezkaria izan zen Santo Domingon eta 1946-56 bitartean AEBetan.
  • AEBrekin harremanak hautsi

    Ameriketako Estatuen Elkarteak Dominikar Errepublikaren mozten ditu harreman diplomatikoak
  • Trujilloren heriotza

    Trujillo hil egin zuten
  • Juan Bosch lehendakari

    Juan Bosch lehendakari
    Juan Bosch, ezkerreko Dominikar Alderdi Iraultzailearen sortzailea, azkenengo lau hamarkadetan herriak aukeratu zuen lehendakaria zen.
  • Estatu kolpe militarra

    Militarren estatu kolpe batek Boschi boterea kentzen diote eta hiru kide osaturiko Batzar Zibilak gobernatzen du.
  • Boschen itzulera

    Boschen itzulera
    Ejerzitoko ofizial gazte demokratek estatu-kolpea eman eta Bosch-en itzulera eskatu zuten. Gerra zibila piztu zen eta AEBek armada bidali zuten.
  • Joaquin Balaguer agintari

    Joaquin Balaguer agintari
    Estatu Batuek Dominikar Errepublika eraso eta inbaditu 30.000 mila soldaduz Boschen aldeko ezkerreko altxamendu bat ekiditzeko eta Joaquín Balaguer kontserbadorea ezarri zuten agintari. Joaquín Balagurrek, PR alderdiko buru, botereari eutsi zion militarren laguntzaz. Beranduago zentro-eskuineko PRSC alderdia sortu zuen.
  • Silvestre Antonio Guzman lehendakari

    Silvestre Antonio Guzman lehendakari
    Silvestre Antonio Guzman Fernández (PRD) lehendaria aukeratu zuten eta 200 inguru preso politiko askatu egin zituen, media zentsura amaitu zuen eta Dominikar Indar Armatuetatik Balaguerren jarraitzaileak bota zituen (23 general).
  • Krisi ekonomikoa

    Bi hurakanak 200000 pertsona etxerik gabe utzi zituen eta galera ekonomikoak 1 billioi dolare gorakoak izan ziren, horrek ekonomiaren galera areagotu zuen eta erregaien prezioa igo zen eta azukarren prezioa oso bajo zegoen.
  • Jorge Blanco lehendakari

    Jorge Blanco (PRD) lehendakaria aukeratu zuten
  • GIB (Giza Immunoeskasiaren Birusa)

    GIB (Giza Immunoeskasiaren Birusa)
    Gaixotasun honen ondorioz hildako lehenengo kasua eman zen.
    Gaur egun, GIB eta IHES-a daukaten biztanleria kopuru handiena duen herrialdeetako bat da. 2014. urtean 69,290 pertsona bizi ziren GIB-arekin. . (Iturria: https://www.do.undp.org/content/dominican_republic/es/home/ourwork/hiv_aids/overview.html)
  • Balaguer berriro lehendakari

    Hauteskundeetan, Joaquín Balaguerrek berriro eskuratu zuen aginpidea, 80 urte zituela. Horren ondoren biolentzia izan zuten ezaugarri nagusia, Balaguer, zaharra izan arren, eta itsua ia, oraindik ere erabakigarria zen bere herriko bizitza politikoan. Balaguerrek iruzurraren eta ustelkeriaren usadioari heldu zion
  • Jorge Blanco epaitua

    Jorge Blanco epaitua da in absentia eta errudun egotzia korrupzioagatik bere gobernualdian
  • Balaguer berriro irabazle

    Balaguerrek berriro irabazi zuen eta giro politikoa gero eta nahasiagoa zelarik, eta gero eta indartsuagoa oposizioa, agintaldia laburtzea onartu behar zuen
  • Leonel Fernandez lehendakari

    Leonel Fernandez lehendakari
    Hauteskunde haietan Leonel Fernandez irten zen garaile, Dominikar Liberazioko Alderdikoa (PLD).
  • George Hurakana

    Hurricane George hurakanak sekulako galerak sortzen ditu.
  • Hipoloto Mejia lehendakari

    Hipoloto Mejia lehendakari
    Hauteskundeetan, presidentearen alderdiak (PLD) beherakada garrantzitsua izan zuen, PRD alderdiaren onerako, eta Hipólito Mejía atera zen garaile. Gobernu berriak berrikuntza handiak egin zituen ekonomiaren eta gizartearen alorrean, baina, ezegonkortasun ekonomikoaren ondorioz, atzerriko kapitala zuten enpresa asko atera egin ziren errepublikatik.
  • Krisi ekonomikoa larritu

    Krisi ekonomikoa larritu egin zen, azaroan egunero enfrentamenduak polizia eta manifestarien artean izaten ziren.
  • Leonel Fernandezen berriro irabazi

    Leonel Fernándezek irabazi zituen berriro ere hauteskundeak, eta ahalegin handia egin zuen krisiari aurre egiteko; dena dela, hazkunde ekonomikoarekin batera, ustelkeria-kasu nabarmenen berri izan zen garai horretan.
  • Ateismoaren agerpena

    Ateismoaren agerpena
    Ateismoak ofizialtasuna hartu zuen ATEODOM (Asociación de Ateos Dominicanos) elkartea agertu zenean.
  • Danilo Medina lehendakari

    Danilo Medina lehendakari
    Danilo Medina PLD hautagai nagusitu zen hauteskunde emaitzak oso estuak izan baziren ere. Gaur egun ere lehendakaria da.
  • Abortoaren debekua

    Abortoaren debekua
    Konstituzioan argi adierazten du 37. artikuluan: "El derecho a la vida es inviolable desde la concepción hasta la muerte” (Iturria: https://cnnespanol.cnn.com/2018/11/20/aborto-republica-dominicana-tragedia/)
  • Alfabetatze maila

    Alfabetatze maila
    Alfabetatze maila asko igo da azken hamarkadetan eta oso parekoak dira gizon eta emakumeen alfabetatze mailak. (Iturria: https://datosmacro.expansion.com/demografia/tasa-alfabetizacion/republica-dominicana)
  • Banaketa etnikoa

    Biztanleriaren ehuneko handiena mulatoek osatzen dute. Beltzen eta zurien artean oso alde txikia dago.
  • Zerbitzu militarra eta bere gastua

    Zerbitzu militarra eta bere gastua
    17-21 urte bitarteko boluntarioek egiten dute zerbitzu militarra. Dominikar Errepublikako hiritartasuna izan behar dute eta Lehen Hezkuntzako ikasketak burututa izan behar dituzte. Gastua 0,78an dago (%BPG). (Iturria: https://datos.bancomundial.org/indicador/MS.MIL.XPND.GD.ZS)
  • Hizkuntza

    Hizkuntza
    Hizkuntza ofiziala gaztelania da baina antilletako erakoa. Hitz tainoak, afrikanismoa, neologismoak eta atzerriko hitzak erabiltzen dira, batez ere, Estatu Batuetatik etorritakoak. (Iturria: https://es.wikipedia.org/wiki/Rep%C3%BAblica_Dominicana)
  • Erlijioa

    Erlijioa
    Erlijio nagusia edo praktikatuena katolikoa da, biztanleriaren %50a hartzen duelarik. Hurrengo erlijioa ebanjelikoa da eta ondoren, ateoak daude. Baita era aurkitu daitezke budismoa, judaismoa, islamismoa edo erlijio tradizional txinatarra, beste batzuen artean. (iturria: https://www.visitarepublicadominicana.org/religion-en-republica-dominicana)